Tenisçi Dirseği (Lateral Epikondilit): Belirtiler ve Tedavi

Tenisçi dirseği nedir?

Bileği ve parmakları geriye doğru kaldıran ön kol kasları, dirseğin dış tarafındaki kemik çıkıntıya (lateral epikondil) bir tendonla tutunur. Tenisçi dirseğinde en sık etkilenen yapı, bu kaslardan birinin (ekstansör karpi radialis brevis) tendonudur ^[2].

Tekrarlayan zorlanma, tendonun kemiğe yapıştığı yerde çok küçük yırtıklara yol açar. Bu durum ağrıya ve hassasiyete neden olur. Adı teniste geçse de hastaların çoğu tenis oynamaz ^[1]⁠^[2].

Belirtiler

Ağrı genellikle yavaş başlar ve haftalar, aylar içinde artar. Hafif bir rahatsızlıktan uykuyu bozan sürekli ağrıya kadar değişebilir ^[1]⁠^[2]. Sık görülen belirtiler şunlardır:

• Dirseğin dış yanında ağrı veya yanma hissi ^[1]⁠^[2]
• Bir şey kaldırırken, kavrarken ya da bileği çevirirken artan ağrı ^[1]
• Dirsek dış yanına dokununca hassasiyet ^[1]
• Ön kola yayılan ağrı ve kavrama gücünde azalma ^[1]⁠^[2]
• Kolu tam düzleştirmekte zorlanma ^[1]

Nedenler ve risk faktörleri

Neden, bileği tekrar tekrar kavrama ve çevirme gerektiren işlerdir. Uzun süre bilgisayar faresi kullanmak, dikiş dikmek, tornavida veya fırça kullanmak ve raket sporları buna örnektir ^[1]⁠^[2].

Boyacılar, tesisatçılar ve marangozlar gibi elini yoğun kullanan meslek grupları daha sık etkilenir. Hastalık en sık 30'lu ve 50'li yaşlar arasında görülür ^[1]⁠^[2].

Tanı

Tanı çoğunlukla hastanın öyküsü ve muayeneyle konur. Hekim, dirsek dış yanındaki hassasiyeti ve bileği dirence karşı kaldırırken ağrı olup olmadığını kontrol eder ^[2].

Görüntüleme her zaman gerekli değildir. Röntgen, kireçlenme gibi başka nedenleri dışlamak için; MR, tendondaki hasarın boyutunu görmek için; sinir iletim testi (EMG) ise sinir sıkışmasını dışlamak için istenebilir ^[2].

Ameliyatsız tedavi

İlk adım, ağrıyı artıran hareketlerden bir süre kaçınmaktır. Parasetamol veya iltihap giderici jel, günde birkaç kez 20 dakikaya kadar sıcak ya da soğuk uygulama ve eczanelerde bulunan ön kol bandı yardımcı olabilir ^[1].

Evde uygulanan önlemlerle 6 haftada düzelme olmazsa fizyoterapi önerilir. Fizyoterapide masaj, bilek ve ön kol için germe ve güçlendirme egzersizleri uygulanabilir ^[1]. Bir Cochrane derlemesine göre manuel terapi ve egzersiz tedavi sonunda ağrıyı ve kısıtlılığı hafifçe azaltabilir; ancak bu etkinin kalıcılığı konusunda kanıt zayıftır ^[4].

Kortizon iğnesi kısa dönemde ağrıyı hızla azaltabilir. Ancak randomize bir çalışmada kortizon iğnesi yapılan hastaların bir yıllık sonuçları plasebo iğnesi yapılanlara göre daha kötü bulunmuş ve yakınmaların geri dönmesi daha sık görülmüştür ^[3]. Bu nedenle kortizon iğnesinin artıları ve eksileri hekimle ayrıntılı konuşulmalıdır.

Trombositten zengin plazma (PRP) ve kişinin kendi kanıyla yapılan iğneler de uygulanmaktadır ^[2]. Ancak bir Cochrane derlemesi, bu iğnelerin plaseboya göre ağrı ve fonksiyonda anlamlı bir fayda sağlamadığını bildirmiştir ^[5]. Ameliyatsız tedavilerle hastaların büyük bölümünde başarı sağlanır ^[2].

Cerrahi tedavi

Uygun ameliyatsız tedaviye rağmen 6–12 ay boyunca düzelmeyen yakınmalarda ameliyat seçeneği değerlendirilebilir ^[1]⁠^[2].

Ameliyatta hasarlı tendon dokusu temizlenir ve sağlıklı doku kemiğe yeniden tutturulur. İşlem açık ya da artroskopik (kapalı) yöntemle yapılabilir ^[2].

İyileşme süreci

Tenisçi dirseği çoğu zaman birkaç haftalık istirahatle geçer; ancak bazı kişilerde yakınmalar bir yıldan uzun sürebilir. Sabırlı olmak ve tedavi programını düzenli sürdürmek önemlidir ^[1].

Ameliyattan sonra kol kısa bir süre atelle korunur, ardından hareket egzersizlerine başlanır. Güçlendirme egzersizleri yaklaşık iki ay sonra eklenir ve spora dönüş genellikle ameliyattan 4–6 ay sonra mümkün olur ^[2].

Ne zaman acilen doktora başvurmalı?

Tenisçi dirseği acil bir durum değildir. Evde uygulanan önlemlere rağmen ağrı 2 haftadan uzun sürerse hekime başvurulmalıdır ^[1]. Ancak aşağıdaki durumlarda hemen acil servise gidilmelidir ^[6]:

• Kolda şiddetli ağrı ve hareket ettirmede zorlanma
• Yaralanma sırasında kopma sesi duyulması veya kolun şeklinin değişmesi
• Kolda karıncalanma veya uyuşma
• Kolda şişlikle birlikte yüksek ateş ya da titreme
• Kol ağrısının aniden başlaması ve göğüste baskı, ağırlık ya da sıkışma hissinin eşlik etmesi: bu kalp krizi belirtisi olabilir, hemen 112 aranmalıdır