دست و مچ
انگشت ماشهای: قفل شدن انگشت، تزریق و جراحی
به طور خلاصه
انگشت ماشهای زمانی رخ میدهد که تاندونی که انگشت را خم میکند در ورودی تونلی باریک در کف دست گیر کند؛ در نتیجه انگشت صدای تق میدهد، درد میکند یا در حالت خم قفل میشود. موارد خفیف اغلب با اصلاح فعالیت و آتل بهتر میشوند و بسیاری از بیماران پس از تزریق استروئید در غلاف تاندون بهبود مییابند. اگر تزریق مؤثر نباشد یا علائم مدام برگردد، یک عمل کوتاه و سرپایی که تونل را گشاد میکند راهحلی ماندگار است.
انگشت ماشهای چیست؟
تاندونهایی که انگشتان را خم میکنند داخل تونلی میلغزند که آنها را از کف دست تا نوک انگشت به استخوان نزدیک نگه میدارد. ورودی این تونل در کف دست نوار محکمی به نام قرقره A1 است [1].
وقتی این ورودی ضخیم و تنگ شود، تاندون نمیتواند بهراحتی بلغزد و انگشت هنگام حرکت گیر میکند، صدای تق میدهد یا خم باقی میماند. به این حالت انگشت ماشهای گفته میشود و ممکن است در انگشت شست هم دیده شود [1][3].
ضخیم شدن ورودی تونل میتواند سطح تاندون را نیز ناصاف کند. هر بار که تاندون از بخش تنگ عبور میکند، اصطکاک بیشتر میشود و گیر کردن آشکارتر میگردد [3].
علائم آن چیست؟
علائم میتواند از گیر کردن خفیف تا قفل شدن کامل انگشت متغیر باشد [1][2][3]:
- گیر کردن، صدای تق یا حس پریدن هنگام خم و باز کردن انگشت
- خم ماندن انگشت و نیاز به کمک دست دیگر برای باز کردن آن
- حساسیت و گاهی یک برآمدگی کوچک در قاعده انگشت در کف دست
- خشکی و درد که اغلب صبحها بیشتر است
- بدتر شدن علائم با استفاده زیاد از دست
علت و عوامل خطر
در بیشتر افراد علت مشخصی پیدا نمیشود. گاهی پس از ضربه به دست شروع میشود. فعالیتهای شغلی بهتنهایی به ندرت علت آن هستند، هرچند ممکن است درد را بیشتر کنند [2][3].
این مشکل در افراد بالای ۴۰ سال، بهویژه زنان ۴۰ تا ۶۰ ساله، مبتلایان به دیابت یا آرتریت روماتوئید و کسانی که کارشان نیازمند گرفتن مکرر و پرقدرت است شایعتر است [1][2][3].
چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص معمولاً با شرح حال و معاینه گذاشته میشود. پزشک به دنبال حساسیت و تورم در کف دست و گیر کردن انگشت هنگام حرکت است. در بیشتر موارد به رادیوگرافی یا آزمایش دیگری نیاز نیست [1].
پزشک همچنین میپرسد علائم از چه زمانی شروع شده، کدام انگشتان درگیرند و آیا بیماری همراهی مانند دیابت یا آرتریت روماتوئید وجود دارد؛ این اطلاعات به انتخاب درمان کمک میکند [1][3].
درمان بدون جراحی
در موارد خفیف، پرهیز از حرکاتی که علائم را برمیانگیزند، آتل شبانهای که انگشت را صاف نگه میدارد، مسکن کوتاهمدت و کششهای ملایم ممکن است کافی باشد. در برخی افراد مشکل بدون درمان هم برطرف میشود [1][2][3]. آتل معمولاً شبها بسته میشود و با صاف نگه داشتن انگشت به کاهش قفل شدن صبحگاهی و اصطکاک مکرر روی تاندون کمک میکند [1][3].
تزریق استروئید در غلاف تاندون از درمانهای خط اول است و در بسیاری از بیماران درد و گیر کردن را برطرف میکند [1][3]. اگر تزریق اول مؤثر بوده باشد، در صورت نیاز قابل تکرار است [1].
اثر تزریق در برخی بیماران با گذشت زمان کم میشود. در یک کارآزمایی تصادفی، موفقیت تزریق پس از یک سال کمتر از جراحی بود. در همان مطالعه عوارضی مانند تشدید درد برای چند روز و نازک شدن بافت چربی زیر پوست در محل تزریق نیز گزارش شد [5].
جراحی انگشت ماشهای کی لازم است؟
جراحی زمانی توصیه میشود که علائم با وجود آتل و تزریق ادامه یابد، مکرراً برگردد یا انگشت قفل شود [1][2].
از طریق برش کوچکی در کف دست، قرقره A1 باز میشود تا تاندون فضای بیشتری داشته باشد. این عمل معمولاً با بیحسی موضعی و به صورت سرپایی انجام میشود [1][3]. علاوه بر جراحی باز، روش پوستی (پرکوتانه) نیز وجود دارد که در آن قرقره با سوزن از روی پوست آزاد میشود؛ درباره روش مناسب با پزشک خود صحبت کنید [4].
یک مرور کاکرین نشان داد که جراحی باز در مقایسه با تزریق، احتمال برگشت علائم را کاهش میدهد، هرچند در هفته اول درد بیشتری ایجاد میکند؛ قطعیت این شواهد پایین است [4]. یک کارآزمایی تصادفی نشان داد جراحی نتیجه ماندگارتری دارد، اما عوارض نادر آن ممکن است جدیتر باشد [5].
دوره بهبودی
معمولاً از همان روز جراحی میتوان از دست برای کارهای سبک استفاده کرد و درد اغلب بهسرعت کم میشود. جای زخم ممکن است چند هفته قرمز و حساس بماند [3].
برطرف شدن کامل تورم و خشکی انگشت ممکن است چند ماه طول بکشد. برگشت علائم پس از جراحی ناشایع است [1][3].
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در این موارد بدون تأخیر مراجعه کنید [1][2][5]:
- انگشت در حالت خم قفل شده و باز نمیشود
- درد و گیر کردن مداوم که مانع کارهای روزمره است
- افزایش قرمزی، گرمی، تورم یا ترشح پس از تزریق یا جراحی
- بیحسی تازه در انگشت پس از جراحی
پرسشهای پرتکرار
+چرا انگشت دست قفل میشود؟
شایعترین علت انگشتی که تق میکند، میپرد یا خم میماند، بهویژه صبحها، انگشت ماشهای است. تاندون خمکننده در ورودی تونل باریکی در کف دست گیر میکند [1][2].
+آیا انگشت ماشهای خودبهخود خوب میشود؟
موارد خفیف ممکن است با پرهیز از فعالیتهای تحریککننده و آتل بهتر شوند و گاهی بدون درمان برطرف میشوند. اگر علائم ادامه یابد، تزریق استروئید یا جراحی مطرح میشود [1][2].
+تزریق انگشت ماشهای را چند بار میتوان انجام داد؟
اگر تزریق اول مفید بوده باشد، در صورت نیاز قابل تکرار است و تعداد آن با پزشک تعیین میشود. اگر تزریقها مؤثر نباشند یا علائم مدام برگردد، جراحی گزینه ماندگارتری است [1][4][5].
منابع
- [1]Trigger Finger — American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo).
- [2]Trigger finger — NHS (nhs.uk), 2025.
- [3]Trigger Finger/Thumb — British Society for Surgery of the Hand (BSSH).
- [4]Surgery for trigger finger (Cochrane Review) — Cochrane Database of Systematic Reviews (Fiorini HJ, et al.), 2018.
- [5]Open Surgery Versus Ultrasound-Guided Corticosteroid Injection for Trigger Finger: A Randomized Controlled Trial With 1-Year Follow-up — The Journal of Hand Surgery (Hansen RL, et al.), 2017.
این مقاله فقط برای اطلاعرسانی عمومی است و جایگزین معاینه و مشاوره پزشکی فردی نیست. در شرایط اورژانسی به نزدیکترین اورژانس مراجعه کنید.