دست و مچ
تنوسینوویت دکرون: درد مچ دست در سمت شست
به طور خلاصه
تنوسینوویت دکرون دردی در سمت شستِ مچ دست است که به علت فشرده شدن و تحریک دو تاندون شست در تونلی باریک ایجاد میشود و با گرفتن اشیا و حرکت شست بدتر میشود. درمان معمولاً با اصلاح فعالیت، آتلی که شست و مچ را نگه میدارد و تزریق استروئید آغاز میشود؛ ترکیب تزریق با آتل مؤثرتر از هر کدام بهتنهایی بوده است. اگر این درمانها کمک نکنند، عمل کوتاهی که سقف تونل را باز میکند انجام میشود.
تنوسینوویت دکرون چیست؟
دو تاندونی که شست را به سمت بالا و بیرون حرکت میدهند، از تونل باریکی در سمت شستِ مچ و نزدیک به استخوان عبور میکنند. وقتی غلاف دور این تاندونها ضخیم یا ملتهب شود، تونل تنگ میشود و تاندونها نمیتوانند آزادانه بلغزند [1][2].
نتیجه، دردی است که با حرکت شست و مچ بیشتر میشود. این وضعیت تنوسینوویت دکرون یا بیماری دکرون نامیده میشود [1][2].
علائم آن چیست؟
علائم معمولاً به تدریج شروع میشوند و با استفاده از دست بیشتر میشوند [1][2]:
- درد و حساسیت در سمت شستِ مچ دست
- بیشتر شدن درد هنگام بالا بردن شست، گرفتن اشیا یا چرخاندن مچ
- دشواری در کارهایی مانند استفاده از قیچی، بغل کردن نوزاد یا باز کردن در شیشه
- تورم خفیف در مقایسه با مچ دیگر
- گاهی حس گیر کردن یا صدای تق هنگام حرکت شست
علت و عوامل خطر
در بیشتر افراد علت مشخصی پیدا نمیشود. حرکات مکرر شست و مچ، مانند پیامک زدن طولانی، تایپ کردن یا بلند کردن اجسام، ممکن است علائم را بدتر کنند. فعالیتهای شغلی بهتنهایی به ندرت علت هستند، اما میتوانند درد را تشدید کنند [1][2].
این مشکل در زنان و در سنین حدود ۴۰ تا ۶۰ سال شایعتر است. بارداری و بهویژه هفتههای اول پس از زایمان دوره پرخطری است؛ در مادران تازهزا روشن نیست که تغییرات هورمونی نقش اصلی را دارد یا بلند کردن مکرر نوزاد. آرتریت روماتوئید نیز ممکن است خطر را افزایش دهد [1][2].
چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص معمولاً بر اساس شرح حال و معاینه است. پزشک حساسیت و تورم را در سمت شستِ مچ بررسی میکند [1][2].
آزمون فینکلاشتاین (آیخهوف) رایجترین روش معاینه است: شست داخل کف دست قرار میگیرد و با انگشتان دیگر گرفته میشود، سپس مچ به سمت انگشت کوچک خم میشود. ایجاد درد در سمت شستِ مچ با این حرکت، تشخیص را تأیید میکند [1].
درمان بدون جراحی
نخستین گام، کم کردن حرکاتی است که درد را بیشتر میکنند و استفاده از آتلی که شست و مچ را در حالت استراحت نگه دارد. کمپرس سرد کوتاهمدت و مسکنها نیز میتوانند علائم را کاهش دهند [1][2].
تزریق استروئید در غلاف تاندون درمانی مؤثر است که در بسیاری از بیماران درد را بهطور آشکار کاهش میدهد و خطر کمی دارد [1][2].
یک متاآنالیز که شانزده کارآزمایی تصادفی را ترکیب کرده، نشان داد تزریق استروئید موفقتر از آتل بهتنهایی است و استفاده همزمان از تزریق و آتل نتیجه بهتری از هر یک بهتنهایی دارد [3]. یک متاآنالیز شبکهای دیگر نیز تزریق همراه با بیحرکتی کوتاهمدت را درمان اصلی و مؤثر میداند. در همان تحلیل، شاکویو تراپی به عنوان گزینه احتمالی خط دوم مطرح شد، در حالی که برخی تزریقهای جایگزین برتری آشکاری نسبت به دارونما نشان ندادند؛ بنابراین باید با احتیاط به درمانهای تزریقی جدید یا پرهزینه نگاه کرد [4].
جراحی کی لازم است؟
اگر علائم با وجود آتل، اصلاح فعالیت و تزریق ادامه یابد، ممکن است جراحی مطرح شود [1][2].
از طریق برش کوچکی روی مچ، سقف تونل باز میشود تا تاندونها فضای بیشتری داشته باشند. درد اغلب پس از عمل بهسرعت کاهش مییابد [1][2].
مشکلات احتمالی شامل حساس ماندن جای زخم برای چند هفته، بیحسی موقت به علت تحریک یک عصب حسی کوچک در این ناحیه، خشکی و به ندرت عفونت است [2].
دوره بهبودی
با درمان مناسب، علائم بیشتر بیماران بهبود مییابد [1]. پس از تزریق، پرهیز از حرکات پرفشار و استفاده از آتل توصیهشده مفید است؛ تزریق همراه با آتل نتیجه بهتری از تزریق بهتنهایی دارد [1][3].
پس از جراحی، بهزودی میتوان از دست برای کارهای سبک استفاده کرد. جای زخم ممکن است چند هفته قرمز و حساس باشد و سپس نرم شود [2].
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
در موارد زیر مراجعه را به تأخیر نیندازید [1][2]:
- دردی که مانع کارهای روزمره، مراقبت از نوزاد یا خواب شود
- علائمی که پس از چند هفته استراحت و آتل بهتر نشدهاند
- تورم، قرمزی یا گرمی آشکار در مچ
- بیحسی شست یا پشت دست که پس از جراحی برطرف نمیشود
پرسشهای پرتکرار
+علت درد مچ دست در سمت شست چیست؟
یکی از علل شایع درد در سمت شستِ مچ که با حرکت شست و گرفتن اشیا بدتر میشود، تنوسینوویت دکرون است. ایجاد درد با آزمون فینکلاشتاین در معاینه، تشخیص را تأیید میکند [1][2].
+چرا بعد از زایمان مچ دست درد میگیرد؟
بارداری و دوره پس از زایمان زمان شناختهشدهای برای خطر تنوسینوویت دکرون است. روشن نیست که تغییرات هورمونی یا بلند کردن مکرر نوزاد نقش اصلی را دارد [1][2].
+آیا دکرون خودبهخود خوب میشود؟
علائم ممکن است با کاهش حرکات پرفشار و استفاده از آتل کمتر شوند. در غیر این صورت، تزریق استروئید گزینهای مؤثر است و همراه با آتل نتیجه بهتری دارد [1][3].
+آیا تزریق برای دکرون مؤثر است؟
بله. پژوهشها نشان میدهند تزریق استروئید مؤثرتر از آتل بهتنهایی است و ترکیب تزریق و آتل بهترین نتیجه را دارد [2][3][4].
+بهبودی پس از جراحی دکرون چقدر طول میکشد؟
درد اغلب بهسرعت کم میشود و بهزودی میتوان از دست برای کارهای سبک استفاده کرد. جای زخم ممکن است چند هفته حساس باشد و بیحسی موقت رخ دهد [2].
منابع
- [1]De Quervain's Tenosynovitis — American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo).
- [2]De Quervain's Syndrome — British Society for Surgery of the Hand (BSSH).
- [3]Corticosteroid injection versus immobilisation for the treatment of De Quervain's tenosynovitis: A systematic review and meta-analysis — Hand Surgery and Rehabilitation (Cevik J, et al.), 2024.
- [4]Advancements in de Quervain Tenosynovitis Management: A Comprehensive Network Meta-Analysis — The Journal of Hand Surgery (Chong HH, et al.), 2024.
این مقاله فقط برای اطلاعرسانی عمومی است و جایگزین معاینه و مشاوره پزشکی فردی نیست. در شرایط اورژانسی به نزدیکترین اورژانس مراجعه کنید.