آسیبهای ورزشی
آرنج تنیسبازان (اپیکندیلیت خارجی): علائم و درمان
به طور خلاصه
آرنج تنیسبازان (اپیکندیلیت خارجی) دردی در سمت خارج آرنج است که به علت فشار بیش از حد بر تاندونِ اتصالدهنده عضلات بالا برنده مچ به برجستگی استخوانی بیرون آرنج ایجاد میشود و در افرادی که هرگز تنیس بازی نکردهاند نیز شایع است. بیشتر بیماران با درمانهای غیرجراحی مانند استراحت، تغییر فعالیت، ورزش و بند ساعد بهبود مییابند، هرچند علائم گاهی بیش از یک سال طول میکشد. جراحی برای تعداد کمی از بیماران در نظر گرفته میشود که پس از ۶ تا ۱۲ ماه درمان مناسب بهتر نشدهاند.
آرنج تنیسبازان چیست؟
عضلات ساعد که مچ و انگشتان را به عقب بالا میبرند، با یک تاندون به برجستگی استخوانی سمت خارج آرنج (اپیکندیل خارجی) متصل میشوند. در آرنج تنیسبازان، بیشتر تاندون یکی از این عضلات به نام اکستانسور کارپی رادیالیس برویس درگیر است [2].
فشار تکراری باعث پارگیهای بسیار ریز در محل اتصال تاندون به استخوان میشود و درد و حساسیت ایجاد میکند. با وجود این نام، بیشتر مبتلایان تنیس بازی نمیکنند [1][2].
علائم
درد معمولاً بهتدریج شروع میشود و طی هفتهها و ماهها بیشتر میشود. شدت آن از ناراحتی خفیف تا درد دائمی که خواب را مختل میکند متغیر است [1][2]. علائم شایع عبارتاند از:
علل و عوامل خطر
علت، فعالیتهایی است که گرفتن و چرخاندن مکرر مچ را لازم دارند؛ مانند کار طولانی با ماوس کامپیوتر، خیاطی، کار با پیچگوشتی یا قلممو و ورزشهای راکتی [1][2].
افرادی که شغلشان استفاده زیاد از دست را میطلبد، مانند نقاشها، لولهکشها و نجارها، بیشتر مبتلا میشوند. این بیماری بیشتر بین حدود ۳۰ تا ۵۵ سالگی دیده میشود [1][2].
تشخیص
تشخیص معمولاً بر اساس شرح حال و معاینه گذاشته میشود. پزشک حساسیت روی سمت خارج آرنج و ایجاد درد هنگام بالا بردن مچ در برابر مقاومت را بررسی میکند [2].
تصویربرداری همیشه لازم نیست. ممکن است عکس رادیولوژی برای رد علل دیگر مانند آرتروز، امآرآی برای دیدن میزان آسیب تاندون و نوار عصب (EMG) برای رد گیر افتادن عصب درخواست شود [2].
درمان بدون جراحی
قدم اول این است که برای مدتی از حرکاتی که درد را بیشتر میکنند پرهیز شود. استامینوفن یا ژل ضد التهاب، کمپرس گرم یا سرد تا ۲۰ دقیقه چند بار در روز و بند ساعدی که در داروخانهها موجود است میتوانند کمک کنند [1].
اگر پس از ۶ هفته درمان در خانه بهبودی حاصل نشود، فیزیوتراپی توصیه میشود که میتواند شامل ماساژ و تمرینهای کششی و تقویتی برای مچ و ساعد باشد [1]. بر اساس یک مرور کاکرین، درمان دستی و ورزش ممکن است در پایان درمان درد و ناتوانی را کمی کاهش دهند، اما شواهد ماندگاری این اثر ضعیف است [4].
تزریق کورتون میتواند در کوتاهمدت درد را سریع کاهش دهد. اما در یک کارآزمایی تصادفی، نتایج یکساله بیمارانی که تزریق کورتون داشتند از گروه تزریق دارونما بدتر بود و علائم بیشتر برمیگشت [3]. بنابراین مزایا و معایب تزریق کورتون باید با دقت با پزشک بررسی شود.
تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) و تزریق خون خود بیمار نیز انجام میشود [2]. اما یک مرور کاکرین نشان داد که این تزریقها در مقایسه با دارونما فایده معناداری برای درد و عملکرد ندارند [5]. بیشتر بیماران با درمان غیرجراحی بهبود مییابند [2].
درمان جراحی
اگر علائم پس از ۶ تا ۱۲ ماه درمان غیرجراحی مناسب بهتر نشده باشد، ممکن است جراحی در نظر گرفته شود [1][2].
در جراحی، بافت آسیبدیده تاندون برداشته میشود و بافت سالم دوباره به استخوان متصل میشود. این کار به روش باز یا با آرتروسکوپی انجام میشود [2].
دوره بهبودی
آرنج تنیسبازان اغلب پس از چند هفته استراحت بهتر میشود، اما در برخی افراد علائم بیش از یک سال ادامه مییابد. صبر و پایبندی منظم به برنامه درمان اهمیت دارد [1].
پس از جراحی، بازو برای مدت کوتاهی با آتل محافظت میشود و سپس تمرینهای حرکتی آغاز میشود. تمرینهای تقویتی حدود دو ماه بعد اضافه میشوند و بازگشت به ورزش معمولاً ۴ تا ۶ ماه پس از جراحی ممکن است [2].
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
آرنج تنیسبازان یک وضعیت اورژانسی نیست. اگر درد با وجود مراقبت در خانه بیش از ۲ هفته طول بکشد، به پزشک مراجعه کنید [1]. در موارد زیر فوراً به اورژانس بروید [6]:
- درد شدید در بازو و دشواری در حرکت دادن آن
- شنیدن صدای شکستگی یا پارگی هنگام آسیب، یا تغییر شکل بازو
- گزگز یا بیحسی در بازو
- تورم بازو همراه با تب بالا یا لرز
- درد ناگهانی بازو همراه با فشار، سنگینی یا فشردگی در قفسه سینه: ممکن است سکته قلبی باشد و باید فوراً با اورژانس (۱۱۲) تماس گرفت
پرسشهای پرتکرار
+آرنج تنیسبازان چقدر طول میکشد تا خوب شود؟
بیشتر افراد با چند هفته استراحت و تغییر فعالیت بهتر میشوند. اما در برخی بیماران علائم ممکن است بیش از یک سال طول بکشد [1].
+آیا برای آرنج تنیسبازان باید تزریق کورتون انجام دهم؟
تزریق کورتون ممکن است تسکین سریع و کوتاهمدت بدهد، اما نتایج یکساله از دارونما بدتر بوده و علائم بیشتر برگشته است. تصمیم باید پس از بررسی مزایا و معایب با پزشک گرفته شود [3].
+آیا PRP برای آرنج تنیسبازان مؤثر است؟
یک مرور کاکرین نشان داد که PRP و تزریق خون خود بیمار در مقایسه با دارونما فایده معناداری برای درد و عملکرد ندارند [5].
منابع
- [1]Tennis elbow — NHS (nhs.uk), 2024.
- [2]Tennis Elbow (Lateral Epicondylitis) — American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo).
- [3]Effect of corticosteroid injection, physiotherapy, or both on clinical outcomes in patients with unilateral lateral epicondylalgia: a randomized controlled trial (Coombes BK, et al.) — JAMA, 2013.
- [4]Manual therapy and exercise for lateral elbow pain (Wallis JA, et al.) — Cochrane Database of Systematic Reviews, 2024.
- [5]Autologous blood and platelet-rich plasma injection therapy for lateral elbow pain (Karjalainen TV, et al.) — Cochrane Database of Systematic Reviews, 2021.
- [6]Elbow and arm pain — NHS (nhs.uk), 2024.
این مقاله فقط برای اطلاعرسانی عمومی است و جایگزین معاینه و مشاوره پزشکی فردی نیست. در شرایط اورژانسی به نزدیکترین اورژانس مراجعه کنید.